شهادت دانشمندان بزرگ اسلام
درباره حضرت شیخ بزرگوار
مقام علم و پایه دانش این نابغه بزرگ را کلیه علمای معاصرش تصدیق فرموده اند و هر کس با این بزرگوار در مباحث علمی و مطالب فلسفی صحبت مینمود از تسلط و احاطه او بر دقایق و غوامض علوم متحیر میشد و هیچکس را یارای مقابله با این قاموس معارف الهیه نبود0
راجع بعلو رتبه علمی و بلندی پایه دانش شیخ همین کافیست که بهر شهر و بلدی که وارد میشد تمام علما و مجتهدین حوزه های تدریس خود راتعطیل میکردند و همگی بمجلس درس آن بزرگوار حاضر و از تحقیقات بدیع و مباحث دقیق او محظوظ و مستفید میشدند0شیخ در علم فقه و اصول سرامد اقران خود ودر تسلط بر اخبار و احادیث اهلبیت عصمت قاموس کاملی بود0 موقعیکه شیخ از حضرت سید اجل مرحوم بحرالعلوم استجازه کرد وشرح تبصره علامه خود را بعنوان مدرک علمی تسلیم ان استاد نمود مرحوم بحرالعلوم پس از مطالعه ان شرح فرمود :که تو سزاواری که اجازه بدهی نه اینکه اجازه بگیری(1)
شیخ احسائی در علم فلسفه و حکمت تحول عظیمی ایجاد نمود و فلسفه جدیدی از مخازن حکمت الهیه و مکتب حضرات محمد وآل محمد(ص)تهیه و تقدیم جامعه اسلام کرد و این حکمت در بین شاگردان او بحکمت آل محمد(ص)معروف است و علتش اینستکه مرحوم شیخ احسائی درتحقیق علوم فلسفی و غوص در بحار علمی و بحث در حقایق اشیاء و کیفیت کون و امکان ازصراط مستقیم محمدی و احادیث واخبار ال محمد(ص) قدم خارج نگذارده و بغیر از ان استادان حقیقی باستاد دیگری تبعیت ننموده است 0 و بخلاف فلاسفه که از حکمای یونان واصول افلاطون و ارسطو تبعیت کرده اند 0 فقط از قران مقدس و اخبار و اثار اهلبیت نبوت که جامع کلیه علوم و حاوی تمام رموز و اسرار خلقت است استفاده نموده و در نتیجه مجموعه کاملی از فلسفه اسلام و آل محمد (ص) درمقابل فلاسفه یونان و تابعینشان تنظیم کرده است که الحق بزرگترین کلید اطلاع بر اسرار خلقت و رموز حکمت است0و هرگاه بخواهیم شهادت کلیه علمائی را که ان بزرگوار را مدح نموده و علو و رتبه علمی او را تصدیق فرموده اند نقل کنم سخن به طول میانجامد و این مختصر گنجایش انرا ندارد 0
مطالعه کنندگان محترم توجه بفرمایند که چگونه بزرگترین دانشمندان و مجتهدین اثنا عشریه حضرت شیخ راتکریم و تقدیس نموده و مرتبه علم و درجه اجتهاد و مخصوصا زهد و تقوا و محبت او را به خاندان نبوت تصدیق و امضا کرده اند و حتی بعضی ازمجتهدین والا تبار مانند سید مهدی بحرالعلوم رضوان الله علیه که وحیدعصر و فرید دهرخود وملجاءوملاذ جامعه اثنا عشریه بود و همینطور حضرت شیخ اجل شیخ حسین آل عصفور علی الله مقامه ان بزرگوار را از خود مقدم داشته ودرباره او گفته اند که(وهو فی الحقیقه حقیق بان یجیزو لایجاز)و هکذا حضرت عالم کامل مرحوم میرزا محمد باقر خوانساری ره فرموده که حضرت شیخ در کلیه مزایای علم و تقوا سرامد علما و مجتهدین عصر اخیر بوده است0
این است شهادت پیشوایان ورهبران جامعه تشییع نسبت به ان بزرگوار و اگر العیاذ بالله کوچکترین نکته ضعفی در ان بزرگوار بود هرگز علمای مقدس شیعه چنین اجازه نامه و شهادت مفصله راجع به او نمی نوشتند و هر که شیخ احسائی را تکذیب نماید در حقیقت ان حضرات را تکذیب کرده است فاعتبروایا اولی الابصار0
(1)هنگامیکه (مرحوم شیخ) از سید مهدی بحرالعلوم در خواست اجازه روایت در علم حدیث نمود چون اشنایی باحوالش نداشت تامل نمود! سید پرسید تالیف چه دارید شیخ اوراقی چند که در شرح تبصره علامه حلی درفقه نوشته بود تقدیم داشت سید پس از دقت در نوشته های شیخ گفت ای شیخ شایسته مقام تو ان است که مرا اجازه روایت دهی انگاه اجازه ای نوشت و بشیخ داد 0(نقل از تذکره مرتضی مدرسی چهاردهی ص 5و6 )
